4ο – Πώς διαδίδεται η γνώση (τής άγνοιας) για το έργο τού Ράιχ

Γράφει:

ο Χρήστος Μουσουλιώτης

Η φράση «από πού να πιάσεις και τι ν’ αφήσεις» ισχύει στο κείμενο που ακολουθεί. Πρόκειται για έρευνα – αφιέρωμα τής «Ελευθεροτυπίας προς τιμήν των 100 χρόνων από τη γέννηση τού Βίλχελμ Ράιχ και το (θετικού προσανατολισμού;) άρθρο απηχεί τις απόψεις τού δημοσιογράφου Γιώργου Βιδάλη.

Ως προκαταρκτικό σχόλιο, για όσα έχω αναλύσει σε ξεχωριστά κείμενα, έχω να πω ότι ο κ. Βιδάλης έγραψε πολλά… Τα περισσότερα είναι μισές αλήθειες άρα χειρότερα από ψέματα και τα υπόλοιπα ιστορικές ανακρίβειες. Ωστόσο ισχυρίζεται και κάτι που είναι τραγικά λαθεμένο και ταυτόχρονα  απαράδεκτα συκοφαντικό. Ότι ο Ράιχ καταδικάστηκε το 1956 για τσαρλατανισμό!

Φροντίζοντας να μη μας διαφύγει η παραπληροφόρησή του έχει τονίσει μέσα στο κείμενο τον εξοργιστικό και φαντασιακό ισχυρισμό του με μαύρα γράμματα βάζοντας τελείες στη φράση του για να αφήσει ελεύθερη τη σκέψη μας να κολυμπήσει βαθύτερα στον… «τσαρλατανισμό» τού πλέον κατατρεγμένου επιστήμονα όπως αναφέρει… Άραγε έχει σκεφτεί από ποιους ήταν «κατατρεγμένος» και για ποιες αιτίες;

Από την άλλη μεριά στην παράθεση των κυριότερων βιβλίων τού Ράιχ που κάνει, μας τυφλώνει με την άγνοιά του. Έχει παραλείψει ένα εκ των κορυφαίων: τη «Βιοπάθεια τού καρκίνου»(!) ένα βιβλίο που μαζί με την «Ανάλυση του χαρακτήρα» και τη «Μαζική ψυχολογία τού φασισμού» αποτελεί την κορυφαία ανάδειξη τού έργου του.

Με αυτά και μ’ εκείνα που συμβαίνουν σε ΜΜΕ τοποθετημένα ευμενώς προς τον Ράιχ ισχύει η λαϊκή έκφραση: «Με τέτοιους φίλους τι να τους κάνεις τους εχθρούς».

Μια πρώτη επισήμανση των λαθών τού κ. Βιδάλη γίνεται με την υπογράμμισή τους. Εάν πρόκειται εκτός από λάθη και για συκοφαντίες, μεταφερόμενες προφανώς λόγω άγνοιας, εκτός από την υπογράμμιση τις αναδεικνύω με μαύρα στοιχεία.

Το κείμενο του Γ. Βιδάλη δημοσιεύθηκε στην «Ελευθεροτυπία» το Σάββατο 29 Μαρτίου 1997 στη σελίδα 26 με τίτλο: «Βίλχελμ Ράιχ – Ο ‘πατέρας’ της σεξουαλικής επανάστασης» και με αναλυτικό υπότιτλο: «100 χρόνια από τη γέννηση τού Βίλχελμ Ράιχ, ενός τολμηρού επαναστάτη που προσπάθησε να συνδυάσει την ψυχανάλυση με το μαρξισμό, για να αποκηρυχθεί στο τέλος από όλους».

Ο “πατέρας” της σεξουαλικής επανάστασης

 “Ο έρωτας η εργασία και η γνώση είναι οι πηγές τής ύπαρξής μας. Αυτές που πρέπει να την κυβερνούν”.

Ποιος θυμάται τον Βίλχελμ Ράιχ; Τον πιο αμφισβητούμενο και κατατρεγμένο επιστήμονα-διανοητή τού αιώνα μας; Τον ιδιοφυή αυτό ερευνητή, που προσπάθησε μέσα από την ψυχιατρική και την ψυχανάλυση, την κοινωνιολογία και τη βιολογία να δείξει πως η σεξουαλική καταπίεση από τα παιδικά- εφηβικά χρόνια είναι η βασική αιτία των νευρώσεων, τού άγχους, τής ηδονής και τού φόβου απέναντι στην ελευθερία;

Αυτές τις μέρες έκλεισαν 100 χρόνια από τη γέννησή του (24 Μαρτίου 1957). Κάποιοι θα θυμούνται ίσως την περιστασιακή παρουσία τού “πατέρα τής σεξουαλικής επανάστασης” με το εξουσιαστικό γαλλικό κίνημα τού Μάη τού ’68. Άλλοι θα τον έχουν διαβάσει στα είκοσι και πλέον βιβλία του, που δημιούργησαν θαυμαστές πιστούς και εχθρούς φανατικούς.

Πριν δύο μήνες, σε έρευνα τής “Ε” για τη νεολαία διαπιστώθηκε ότι για τους Έλληνες μαθητές και φοιτητές η σεξουαλική αγωγή είναι το πρώτο από αυτά που θα θέλανε να διδάσκονται. Κάτι που αν μη τι άλλο δείχνει πως ο ριζοσπαστικός λόγος τού Ράιχ παραμένει επίκαιρος – αν και για κάποιους μιας ηλικίας ηχεί ουτοπικός και ανεδαφικός. Δεν είναι τυχαίο που τα τελευταία του βιβλία τα αφιέρωνε στα “Παιδιά τού μέλλοντος”. Στο κλασικό βιβλίο του “Η μαζική ψυχολογία τού φασισμού” λέει άλλωστε: “Οι επερχόμενες γενιές πρέπει κάτω απ’ όποια περίσταση και με κάθε μέσο να διαφυλαχθούν από την επιρροή τής βιολογικής αρτηριοσκλήρωσης τής παλιάς γενιάς”.

Ο Αυστριακός αυτός επιστήμονας υπήρξε βοηθός και διευθυντής τής Ψυχαναλυτικής Κλινικής τού Φρόιντ, για να πάει πιο πέρα από τον τελευταίο, με τις τολμηρές θεωρίες του για τον οργασμό, (με την αποκατάσταση τής οργαστικής ικανότητας θεραπεύονται σε μεγάλο βαθμό οι νευρώσεις) και το χαρακτήρα (διεισδύοντας στη “θωράκισή” του ελευθερώνονται οι κλεισμένες παθολογικές και καταστροφικές σκέψεις για να αποκαλυφθεί ένας “ανονείρευτος κόσμος”).

Με τις εθνολογικές και κοινωνιολογικές του έρευνες προχώρησε στο μαρξισμό που προσπάθησε να συνενώσει με την ψυχανάλυση (συνειδητοποίηση τής οικονομικής εκμετάλλευσης και τής κοινωνικής σεξουαλικής απώθησης). Στο Βερολίνο εργάστηκε ως υφηγητής τής Ψυχαναλυτικής Κλινικής και δημιούργησε το ΣΕΞ-ΠΟΛ (Σύλλογο Σεξουαλικής Πολιτικής των Προλεταρίων), που πληροφορούσε το λαό πάνω στα σεξουαλικά προβλήματα. Ένα κίνημα που είχε μεγάλη απήχηση στη φοιτητική και εργατική τάξη. Το Κομμουνιστικό Κόμμα, τού οποίου είχε γίνει μέλος, τον διέγραψε και κήρυξε τα βιβλία του “αντεπαναστατικά”. Αλλά και η Διεθνής Εταιρεία Ψυχανάλυσης τον διέγραψε για τις ιδέες του.

Κυνηγήθηκε από το ναζιστικό καθεστώς τού Χίτλερ όταν ήρθε στην εξουσία και τα βιβλία του ρίχτηκαν στην πυρά (είχε γράψει τη σπουδαία μελέτη του για το φασισμό, όπου υποστήριζε ότι αυτός βασιζόταν σε διεστραμμένους οργαστικούς πόθους, στον υποταγμένο χαρακτήρα και στα χειρότερα στοιχεία τής πατριαρχικής οικογένειας). Εξόριστος καταφεύγει στη Δανία και τη Σουηδία, όπου θα δεχτεί επιθέσεις ψυχαναλυτικών κύκλων και κομουνιστών. Θα πάει στη Νορβηγία όπου θα ανακαλύψει τα “βιόντα” και στη συνέχεια την “οργόνη”, που είναι ένα είδος κοσμικής ακτινοβολίας. Θα αναγκαστεί πάλι να μεταναστεύσει ύστερα από επιθέσεις τού Τύπου και των ψυχαναλυτών για τα “παράλογα συμπεράσματά” του.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι ο τελευταίος του σταθμός. Εκεί θ’ ασχοληθεί αποκλειστικά με την “οργονοενέργεια”, για την οποία πιστεύει ότι μπορεί να βοηθήσει σημαντικά στην καταπολέμηση τού καρκίνου. Έχοντας απορρίψει προ πολλού τον “κόκκινο φασισμό” τής σταλινικής Ρωσίας μιλάει για την “εργοδημοκρατία”, μια φυσική μορφή κοινωνικής οργάνωσης , όπου οι άνθρωποι συνεργάζονται αρμονικά στην υπηρεσία κοινωνικών αναγκών και αμοιβαίων ενδιαφερόντων. Για την ενασχόλησή του με την “Οργονομία” δέχτηκε και εκεί μεγάλη επίθεση από τους δημοσιογραφικούς κύκλους και το Ίδρυμα Τροφής και Φαρμάκων, η οποία κράτησε δέκα χρόνια (τα τελευταία πέντε χρόνια τής ζωής του τραυματίστηκε καίρια η διανοητική του ακεραιότητα και είχε εκφράσει ορισμένες παράλογες σκέψεις).

Το ’56 καταδικάστηκε για… “τσαρλατανισμό” σε δύο χρόνια φυλάκιση, ενώ τα βιβλία του ρίχτηκαν στη φωτιά στη χώρα που θαύμαζε.

Πέθανε από καρδιακή προσβολή, λίγο καιρό μετά τη φυλάκισή του.

Να θυμίσουμε τα σημαντικότερα έργα του: “Η λειτουργία τού οργασμού”, “Η ανάλυση τού χαρακτήρα”, “Η εισβολή τής σεξουαλικής ηθικής”, “Η μαζική ψυχολογία τού φασισμού”, “Η σεξουαλική επανάσταση”, “Άκου ανθρωπάκο”, “Η δολοφονία τού Χριστού”, “Άνθρωποι σε μπελάδες”.

Σε αυτό το αφιέρωμα μνήμης για τον Ράιχ ζητήσαμε τη γνώμη δύο ψυχιάτρων, τού Αθανάσιου Αλεξανδρίδη και τού Κλεάνθη Γρίβα, όπως και τού συγγραφέα – κοινωνικού σχολιογράφου Βασίλη Ραφαηλίδη θέτοντάς τους τα εξής ερωτήματα:

* Για τον Βίλχελμ Ράιχ, η απώθηση τής σεξουαλικότητας από τα εφηβικά χρόνια, η άγνοια και η ενοχή γύρω απ’ αυτήν, αποτελούν την κύρια πηγή των νευρώσεων, τού ”θωρακισμένου χαρακτήρα”, τής “συγκινησιακής πανούκλας”. Για τον ίδιον ο φασισμός “ενυπάρχει στον αγελαίο άνθρωπο, σ΄αυτόν που η έμφυτη ερωτική ζωή του έχει αναχαιτισθεί”. Θεωρείτε ότι οι ιδέες του μέσα από το πλούσιο επιστημονικό και βιβλιογραφικό έργο του είναι ξεπερασμένες; Επίκαιρες; Ουτοπικές;

* Υπάρχει σήμερα σεξουαλική καταπίεση, σεξουαλική πείνα; Μπορούμε να μιλάμε για ερωτική πληρότητα όταν τα αρχαιότερο επάγγελμα τού κόσμου είναι ακλόνητο, όταν η πορνογραφία (έντυπη, κινηματογραφική, τηλεοπτική έως… ίντερνετ) είναι πανταχού παρούσα;

* Πώς θα σχολιάζατε τις εξής τρεις φράσεις τού Ράιχ:

1 Η “υποχρεωτική ηθική και η παθολογική σεξουαλικότητα πηγαίνουν χέρι με χέρι”.

2 “Στην αγάπη τής ελευθερίας πρέπει να προστεθεί και η υπεύθυνη ικανότητα για την ελευθερία”.

Η εξουσία και η αλήθεια αλληλοαναιρούνται”;

 

Advertisements

3ο – Πώς διαδίδεται η γνώση (τής άγνοιας) για το έργο τού Ράιχ

Γράφει

Ο Χρήστος Μουσουλιώτης

Είναι σαφές για όποιον γνωρίζει τις ανακαλύψεις τού Ράιχ ότι τα σχόλια που ακολουθούν για το έργο του είναι μια ακόμα παράθεση απίστευτων ανακριβειών και άγνοιας. Δυστυχώς είναι γραμμένα από τον ψυχίατρο Αθανάσιο Αλεξανδρίδη και δημοσιευμένα στο σχετικό αφιέρωμα τής «Ελευθεροτυπίας» με αφορμή τα 100 χρόνια από τη γέννηση τού Ράιχ, το 1997.

Θα ακολουθήσει η δημοσίευση των απόψεων τού Βασίλη Ραφαηλίδη και τού δημοσιογράφου Γιώργου Βιδάλη. Ο δεύτερος ασχολήθηκε με την οργάνωση τού αφιερώματος και έγραψε σχετικό κείμενο.

Μετά από τη δημοσίευση των τεσσάρων απόψεων δεν έχω σκοπό να τις σχολιάσω συνοπτικά. Ωστόσο, για να γίνει κατορθωτή η σύγκριση των ιδεών τους με τις ανακαλύψεις τού Ράιχ θα προσπαθήσω να παρουσιάσω το έργο του, όπως και τις γενικότερες επιδράσεις του στο κοινωνικό γίγνεσθαι, αλλά και το κοινωνικό πλαίσιο μέσα στο οποίο πραγματοποιήθηκε, ελπίζοντας ότι θα γίνει κατανοητό το γεγονός, πως ακόμα και απόψεις ατόμων που πρόσκεινται λίγο ή πολύ ευνοϊκά προς το έργο τού Ράιχ προκαλούν σημαντική διαστρέβλωση στην κατανόηση αυτού τού μεγαλοφυούς επιστήμονα που συκοφαντήθηκε περισσότερο από κάθε άλλον στον πλανήτη Γη. 

Ως μια μικρή εισαγωγή στα σχόλιά μου είναι χρήσιμο να αναφερθεί ότι η προηγούμενη άποψη τού ψυχιάτρου Κλεάνθη Γρίβα με τίτλο: «2ο – Πώς διαδίδεται η γνώση (τής άγνοιας) για το έργο τού Ράιχ» είναι κατά πολύ περισσότερο ολοκληρωμένη, από αυτήν τού κ. Αλεξανδρίδη. Ταυτόχρονα ο κ. Γρίβας με έμμεσο τρόπο αποκαλύπτει ότι έχει μελετήσει συστηματικά τουλάχιστον ένα μέρος των ανακαλύψεων τού Ράιχ. Αντίθετα ο κ. Αλεξανδρίδης αναδεικνύει μια σχεδόν απόλυτη άγνοια για το ζήτημα που τολμά να σχολιάσει, ενώ ταυτόχρονα δίνει την εντύπωση ότι οι κρίσεις του δεν αφορούν τον επιστήμονα που αξιολογεί αλλά κάποιον άλλο!

Ο κ. Αλεξανδρίδης δηλώνει ότι ο Ράιχ ισχυρίστηκε πως η ικανοποίηση των ερωτικών ενορμήσεων σε παιδιά και εφήβους δημιουργεί υγιή άτομα. Αυτός ο ισχυρισμός απέχει πολύ από τις ανακαλύψεις τού Ράιχ. Δυστυχώς δεν είναι οργονομική γνώση αυτά τα τσιτάτα, αλλά περιλήψεις άγνοιας.

Σύμφωνα με την οργονομία η υγεία στο άτομο είναι άθροισμα τού τρόπου που θα γεννηθεί, θα θηλάσει, θα γίνει αποδεκτό ή όχι από τη μητέρα και στη συνέχεια από τον πατέρα, θα υποστεί ή όχι καταναγκαστικές εκπαιδεύσεις όπως π.χ. αγωγή τουαλέτας, θα είναι ενοχικοί ή όχι οι γονείς του για τη σεξουαλικότητα τη δική τους και των άλλων και πολλοί άλλοι παράγοντες ώστε να μην αναπτυχθεί θωράκιση στα πρώιμα χρόνια τής ζωής.
Η απαστράπτουσα άγνοια τού κ. Αλεξανδρίδη αναδεικνύεται και από το γεγονός ότι δεν δείχνει να έχει κατανοήσει πως καμία εκπλήρωση των ερωτικών ενορμήσεων παιδιών και εφήβων δεν είναι δυνατό να τα φέρει σε κατάσταση υγείας εάν ήδη έχει αναπτυχθεί θωράκιση. Η απόλυτη ελευθεριότητα των σημερινών εφήβων που έχουν μετατρέψει την (ερωτική) σεξουαλική ένωση σε αδιάκοπη σεξουαλική γυμναστική και ξεπέτα μιας βραδιάς, δεν τους δίνει καλύτερη ποιότητα ζωής αλλά τους κάνει να είναι απολύτως δυστυχισμένοι.
Προπαθώντας να καλύψει την άγνοιά του μπλέκεται ο ίδιος (αναρωτιέμαι εάν είναι ενήμερος γι΄αυτήν) και ταυτόχρονα μπερδεύει τον αναγνώστη με σουρεαλιστικές ψυχαναλυτικές ένοιες οι οποίες δεν αποδίδουν ούτε κατ΄ελάχιστο το τι πραγματικά ανακάλυψε ο Βίλχελμ Ράιχ, αλλά δυσφημούν το έργο του και καταφέρνουν να πείσουν ότι ο εν λόγω ψυχίατρος έχει χτίσει ένα Σύμπαν δικών του ερμηνειών για την επιστήμη που ίδρυσε ο Ράιχ, την οργονομία.
Το κερασάκι στην τούρτα τής άγνοιάς του είναι ο ισχυρισμός ότι στο έργο τού Ράιχ υπάρχει «μια ακραία θέση ελευθεριότητας». Θα αναφέρω εδώ στον κ. Αλεξανδρίδη ότι ο Ράιχ ήταν ο πρώτος επιστήμονας – ψυχίατρος που πρότεινε από το 1929 την απαγόρευση τής πορνογραφίας.(*)
Γράφει γι΄αυτό το θέμα στο βιβλίο του «Η λειτουργία τού οργασμού», (μετάφραση Theodore Wolfe, M.D., 1968):
«Συνιστά ζήτημα κεφαλαιώδους σημασίας η αντικατάσταση του σεξουαλικού χάους, της πορνείας, των πορνογραφικών περιοδικών και της σεξουαλικής εκμετάλλευσης με τη φυσική ευτυχία στον έρωτα, που θα πρέπει να είναι προστατευμένη από την κοινωνία». 
Παραθέτω με το ίδιο νόημα τα λόγια τού Βίλχελμ Ράιχ παρμένα από το «Άκου ανθρωπάκο»:

“Ένας ανερχόμενος ηγέτης ήταν εξαιρετικά ενθουσιασμένος για τη σεξ-οικονομία, όπως ήταν ενθουσιασμένος και για τη δικτατορία τού προλεταριάτου. Με βρήκε μια στιγμή και μου είπε: “Είσαι έξοχος. Ο Καρλ Μαρξ δίδαξε τους ανθρώπους πώς να απελευθερωθούν οικονομικά. Εσύ τους δίδαξες πώς να απελευθερωθούν σεξουαλικά. Τους είπες ‘ξαμοληθείτε κι αρχίστε να γαμάτε’”.
Το μυαλό σου ανθρωπάκο διαστρεβλώνει κάθε ιδέα. Στη ζωή σου το ερωτικό αγκάλιασμα έχει γίνει μια πορνογραφική στάση. Δεν μπορείς καν να αντιληφθείς για τι πράγμα μιλάω. Γι’ αυτό το λόγο βυθίζεσαι συνεχώς στο βούρκο”.
Προσθέτω εδώ ότι η κατάσταση με τις συκοφαντίες ή τη δυσφήμηση γίνεται αφόρητη όταν πρόκειται για απόψεις που δημοσιεύονται σε πανεπιστημιακά εγχειρίδια (θα τις δημοσιεύσω στη συνέχεια και αυτές) οι οποίες υποτίθεται ότι αποτελούν το πρότυπο τής ακαδημαϊκής αντικειμενικότητας, ενώ στην ουσία είναι φριχτοί λίβελοι γραμμένοι από άτομα που όταν τις έγραφαν θα πρέπει να βρίσκονταν σε κατάσταση εκτός φρηνών, ήταν δηλαδή παράφρονες, με την έννοια τής αρχαίας λέξης «φρην» που είναι μυαλό, λογική.

Το κείμενο που ακολουθεί δημοσιεύθηκε  το Σάββατο 29 Μαρτίου τού 1997  στη σελίδα 27 τής «Ελευθεροτυπίας».

Ακραία ελευθεριότητα με επιστημονικά κενά

Σύμφωνα με τον Β. Ράιχ η ικανοποίηση των ερωτικών ενορμήσεων κατά την παιδική και την εφηβική ηλικία μέσω πράξεων αποτελεί παράγοντα δημιουργία υγιών και ελεύθερων προσωπικοτήτων. Η απαγόρευση δημιουργεί νευρώσεις και παθολογικές προσωπικότητες.

Ως πράξεις εννοεί για τα παιδιά τον αυνανισμό και τα “σεξουαλικά παιχνίδια” μεταξύ συνομηλίκων, ενώ για τους εφήβους την ολοκληρωμένη πρακτική.

Η στάση πηγάζει από μια ακραία θέση “ελευθεριότητας’ η οποία αναπτύχθηκε, ίσως, ως αντιστάθμισμα στον πουριτανισμό τής μικροαστικής γερμανικής οικογένειας του μεσοπολέμου, που αποτέλεσε το στόχο των μελετών του και τής ιδεολογίας τής οποίος αποτέλεσε ο ίδιος στόχο.

Κάτω από την πίεση, λοιπόν, τής Ιστορίας, οι θεωρήσεις του είναι περισσότερο ιδεολογικές και εμφανίζουν αρκετά επιστημονικά κενά, τόσο στο ψυχαναλυτικό όσο και στο κοινωνιολογικό επίπεδο.

Αν η πουριτανική θέση εκφράζεται με τη φράση “εγώ”, ο εξουσιαστής πατέρας-κράτος- θεός δεν επιθυμώ να επιθυμείς την πραγμάτωση των ορμών σου”, και η ελευθεριάζουσα με τη φράση “εγώ, ο επιτρέπων πατέρας-φύση-ιδεολογία, επιθυμώ να επιθυμείς την πραγμάτωση των ορμών σου», ίσως και οι δύο συγκλίνουν στο φαινόμενο τής αλλοτρίωσης, γιατί το άτομο καλείται να συμμορφωθεί με την επιθυμία τού Άλλου. Η ελευθερία πηγάζει από άλλη συνθήκη: το άτομο ανακαλύπτει αυτόν που επιθυμεί ως Άλλον στην επιθυμία τού οποίου θα ανταποκριθεί.

Συνοπτικά, αν συγκέντρωνα κάποια ασθενή σημεία τού Β. Ράιχ: υπερτίμησε την αξία τής πράξης, υποτίμησε τη σημασία τής λέξης, τής φαντασίωσης, τής ιεροτελεστίας, τής θεατρικότητας τής καθημερινής μας ζωής, τής συνθετότητας και τής αποτελεσματικότητας που έχουν οι συμβολικές διαδικασίες μέσα στο άτομο και την κοινωνία. Η βιαιότητα των θέσεών του χρωματίσθηκε από τη βιαιότητα τής εποχής του (μεσοπόλεμος, Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος, Ψυχρός Πόλεμος).

Το έργο του παραμένει επίκαιρο τόσο λόγω τού αιτήματος τής ελευθερίας το οποίο υποστηρίζει όσο και για τα λάθη τα οποία εμπεριέχει και τα οποία οφείλουμε να τα μελετήσουμε για να προχωρήσουμε προς την ελευθερία.

__________

Οι ερωτήσεις που έγιναν εκ μέρους τής «Ελευθεροτυπίας»:

* Υπάρχει σήμερα σεξουαλική καταπίεση, σεξουαλική πείνα; Μπορούμε να μιλάμε για ερωτική πληρότητα όταν τα αρχαιότερο επάγγελμα τού κόσμου είναι ακλόνητο, όταν η πορνογραφία (έντυπη, κινηματογραφική, τηλεοπτική έως… ίντερνετ) είναι πανταχού παρούσα;

* Πώς θα σχολιάζατε τις εξής τρεις φράσεις τού Ράιχ:

1 Η “υποχρεωτική ηθική και η παθολογική σεξουαλικότητα πηγαίνουν χέρι με χέρι”.

2 “Στην αγάπη τής ελευθερίας πρέπει να προστεθεί και η υπεύθυνη ικανότητα για την ελευθερία”.

3 Η εξουσία και η αλήθεια αλληλοαναιρούνται”;

__________

Οι απαντήσεις από τον κ. Αλεξανδρίδη:

* Το ερώτημα τής “ερωτικής πληρότητας” όταν συνδέεται με κοινωνικά μεγέθη όπως πορνεία, πορνογραφία, δείχνει τη μεγάλη σύγχυση που έχουν προκαλέσει οι θεωρητικές στάσεις τύπου Β. Ράιχ, που συγχέουν εξωτερική αντικειμενική συνθήκη και υποκειμενικό βίωμα τού ατόμου. Απαντώντας προκλητικά, για να δείξω την αποδέσμευση εσωτερικού βιώματος και εξωτερικής συνθήκης, θα έλεγα: Ναι, μπορεί κανείς να νιώσει πληρότητα σε συνθήκες αγοραίου έρωτα. (πόσοι αμοιβαίου έρωτες δεν πάσχουν από το κενό τής πλήρωσής τους!).

1 Η προσαρμογή, ήπια ή καταναγκαστική, σε ένα σύστημα ηθικής αποτελεί αναγκαία, αλλά όχι και ικανή συνθήκη για την ανάπτυξη παθολογικής σεξουαλικότητας.

2 Ψυχολογικά, “ικανότητα για ελευθερία” σημαίνει τη συνεχή επερώτηση τού ατόμου ως προς το νήμα των ψυχικών του κινήσεων. Η “ελευθερία” λοιπόν γίνεται ταυτόσημο τής “αυτογνωσίας” και τής “γνώσης τού κόσμου». Η διαδικασία συντηρείται μόνο από τους ανθρώπους που την ερωτεύονται.

3 Η φράση είναι σωστή: η αλήθεια αποτελεί ανοιχτό σύστημα γνώσης. Η εξουσία κλειστό.

 

————————

(*) «Η σεξουαλική επανάσταση» τού Βίλχελμ Ράιχ, εκδόσεις Ράππα, σελ. 420.

2ο – Πώς διαδίδεται η «γνώση» (τής άγνοιας) για το έργο τού Ράιχ

Γράφει:

ο Χρήστος Μουσουλιώτης

100 χρόνια από τη γέννηση τού Ράιχ, το 1997, η εφημερίδα «Ελευθεροτυπία» δημοσίευσε εκτενές αφιέρωμα με θετικό προσανατολισμό για τον Βίλχελμ Ράιχ, τον «Πατέρα» τής σεξουαλικής επανάστασης, όπως τον χαρακτήρισε στον τίτλο της. Το αφιέρωμα επιμελήθηκε ο δημοσιογράφος Γιώργος Βιδάλης. Παρέθεσε τις απόψεις του για τον Ράιχ σε μια ολόκληρη σελίδα, απόψεις που ήταν γεμάτες με μισές αλήθειες και πολλά λάθη και επιπλέον ζήτησε να γράψουν τη γνώμη τους για τον Ράιχ δύο ψυχίατροι. Ο ευρέως γνωστός για τη δράση, τα βιβλία και τα άρθρα του Κλεάνθης Γρίβας και ο Αθανάσιος Αλεξανδρίδης. Ζήτησε επίσης να γράψει τη γνώμη του και ο πολύ γνωστός διανοούμενος με τον οποίο είχα προσωπική επαφή στο παρελθόν, Βασίλης Ραφαηλίδης.

Στο πλαίσιο των κειμένων μου με τίτλο «Πώς διαδίδεται η ‘γνώση’ (τής άγνοιας) για το έργο τού Ράιχ» θα αναδημοσιεύσω αυτά τα τέσσερα κείμενα, (τα οποία σημειώστε ότι έχουν θετικό προσανατολισμό), των Γιώργου Βιδάλη, Κλεάνθη Γρίβα, Αθανάσιου Αλεξανδρίδη και Βασίλη Ραφαηλίδη.

Το πρώτο κείμενο που ακολουθεί το οποίο βρίσκεται πλησιέστερα στην πραγματικότητα από όλα τα άλλα, είναι τού ψυχιάτρου Κλεάνθη Γρίβα. Έχει τίτλο: «Στήριξε την ψυχανάλυση στα πόδια της» και δημοσιεύθηκε το Σάββατο 29 Μαρτίου τού 1997 στη σελίδα 27 τής «Ελευθεροτυπίας». Θα ακολουθήσουν τα δικά μου σχόλια για τα άλλα κείμενα που δημοσιεύθηκαν στο πλαίσιο αυτού τού αφιερώματος τής «Ελευθεροτυπίας». Για τα σχόλια τού κ. Γρίβα δεν έχω να πω κάτι ιδιαίτερο. Απλώς ότι έχει καταφέρει κάτι εξαιρετικά δύσκολο. Να βρίσκονται στο πλαίσιο τής ιστορικής και επιστημονικής πραγματικότητας τού έργου τού Ράιχ.

 

ΣΤΉΡΙΞΕ ΤΗΝ ΨΥΧΑΝΛΥΣΗ ΣΤΑ ΠΟΔΙΑ ΤΗΣ

Οι ιδέες που αναπτύχθηκαν από τον Ράιχ ήταν και παραμένουν επίκαιρες. Παραφράζοντας τη γνωστή διαπίστωση τού Μαρξ, μπορούμε να πούμε ότι η μέγιστη συνεισφορά του έγκειται στο γεγονός ότι ενώ “στον Φρόιντ η ψυχανάλυση βρίσκεται με το κεφάλι κάτω, ο Ράιχ την αναποδογύρισε και τη στήριξε στα πόδια της, βοηθώντας στην αποκάλυψη τού λογικού πυρήνα της μέσα στο μυστικιστικό της περίβλημα”.

Η φροϊδική σεξουαλική θεωρία αποδίδει τις νευρώσεις στην “καταπίεση τής ερωτικής ζωής”, αφήνοντας αναπάντητο το κρίσιμο ερώτημα σχετικά με τις συνθήκες που επιτρέπουν την άσκηση αυτής τής καταπίεσης.

Ο Ράιχ, συνδυάζοντας την ψυχανάλυση με το μαρξισμό, προσδιόρισε το δίκτυο των σχέσεων εξουσίας και υποταγής που καθιστά δυνατή αυτή την καταστολή και έδειξε ότι η διεκδίκηση τής “ερωτικής αυτορύθμισης είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τη διεκδίκηση ενός άλλου είδους μορφών “ανατροφής των παιδιών, ερωτικών και οικογενειακών σχέσεων και κοινωνικής οργάνωσης”.

Ο όρος «συγκινησιακή πανούκλα” υποδηλώνει όλες τις μορφές τής κοινωνικής παθολογίας που χαρακτηρίζονται από ομαδικό μαζικό παραλογισμό και καταστροφικότητα. Σε κατάσταση “συγκινησιακής πανούκλας” βρίσκεται ένα άτομο που έχει εμπλακεί σε αμοιβαία αλληλεπίδραση με άλλα άτομα, τα οποία ενεργούν υπό την επίδραση των ασυνείδητων καταστροφικών τους ορμών και “προκειμένου να νομιμοποιηθεί η εκδήλωση αυτών των ορμών) ενσωματώνουν ένα κοινωνικό άλλοθι που έχει τη μορφή τής μαζικής ιδεολογίας (θρησκευτικής, πολιτικής, εθνικιστικής, ρατσιστικής, κ.λπ.).

Κορυφαία εκδήλωση τής συναισθηματικής πανούκλας αποτελεί η πολιτική ιδεολογία τού ολοκληρωτισμού που απευθύνεται στα παράλογα και στα συναισθηματικώς νηπιακά στοιχεία τού ανθρώπους, προκειμένου να ενισχύσει την προσκόλλησή του στην εξουσία τού Αρχηγού. Στη βάση αυτής τής καταστρεπτικής συμπεριφοράς βρίσκονται ορισμένες σχέσεις εξουσίας που καθιστούν δυνατή την ερωτική καταπίεση των ατόμων με τρόπο ώστε να καθίστανται ανίκανα για ερωτική αυτορύθμιση.

—————-

Οι ερωτήσεις εκ μέρους τής «Ελευθεροτυπίας»:

* Υπάρχει σήμερα σεξουαλική καταπίεση, σεξουαλική πείνα; Μπορούμε να μιλάμε για ερωτική πληρότητα όταν τα αρχαιότερο επάγγελμα τού κόσμου είναι ακλόνητο, όταν η πορνογραφία (έντυπη, κινηματογραφική, τηλεοπτική έως… ίντερνετ) είναι πανταχού παρούσα;

* Πώς θα σχολιάζατε τις εξής τρεις φράσεις τού Ράιχ:

1 Η “υποχρεωτική ηθική και η παθολογική σεξουαλικότητα πηγαίνουν χέρι με χέρι”.

2 “Στην αγάπη τής ελευθερίας πρέπει να προστεθεί και η υπεύθυνη ικανότητα για την ελευθερία”.

3 Η εξουσία και η αλήθεια αλληλοαναιρούνται”;

————–

Οι απαντήσεις από τον κ. Γρίβα:

* Η ερωτική πληρότητα εκφράζει μια κατάσταση απώλειας τού Είναι στο Είναι τού ερωτικού συντρόφου η οποία βιώνεται σε ψυχοδιανοητικό και σωματικό επίπεδο συγχρόνως.

Είναι μια εμπειρία υπέρβασης τού ψυχικού και σωματικού Εγώ μιας άλλης ύπαρξης. Αντίθετα, η σεξουαλική “ελευθερία” εκφράζει μια κατάσταση διαρκούς υπερδιέγερσης μιας σωματικής λειτουργίας που επιβάλλεται ως αυτοσκοπός. Συνεπώς, η ερωτική πληρότητα και ο σεξουαλικός υπερκορεσμός (που βλακωδώς εκλαμβάνεται ως γνώρισμα “ελευθερίας”) είναι στοιχεία αμοιβαία αποκλειόμενα.

Σε κάθε εποχή γενικευμένου σεξουαλικού υπερκορεσμού, η ερωτική πληρότητα αποτελεί το ζητούμενο και όχι το δεδομένο.

Η “ακλόνητη θέση τού αρχαιότερου επαγγέλματος” τού κόσμου, νομίζω ότι εξηγείται από την ανοργασμική χαρακτηροδομή των ατόμων που καταφεύγουν στις “υπηρεσίες” του σε συνδυασμό με την “συνακόλουθη ανασφάλεια που αισθάνονται σε οποιαδήποτε σχέση ερωτικής ισοτιμίας στην οποία ό,τι παίρνουν είναι αντίστοιχο με αυτό που δίνουν. Κι αυτό είναι που τους κάνει να προσφεύγουν στις αμειβόμενες σεξουαλικές υπηρεσίες τού Άλλου, πράγμα που τους απαλλάσσει από την αγωνία τής προσωπικής προσφοράς.

1. Η υποχρεωτική – καταναγκαστική ηθική αποτελεί το βασικό νομιμοποιητικό – ιδεολογικό εργαλείο για την καταπίεση τού έρωτα ως σύνθετου ψυχο-σεξουαλικού φαινομένου και για τη συνακόλουθη ανάπτυξη τής παθολογικής σεξουαλικότητας.

2. Η ελευθερία και η ευθύνη αλληλοκαθορίζονται και αλληλονοηματοδοτούνται απολύτως. Ελευθερία χωρίς ευθύνη σημαίνει ασυδοσία. Ευθύνης χωρίς ελευθερία σημαίνει δουλειά.

3. Εξουσία είναι η νομιμοποιημένη άσκηση τής δύναμης που έχει ωστόσο τον αποτελεσματικό καθορισμό τής συμπεριφοράς των ατόμων και τής κοινωνίας και κατατείνει στη συντήρηση και τη σκλήρυνση τού υπάρχοντος δικτύου σχέσεων δύναμης.

Από την άλλη μεριά, η αλήθεια έχει ανατρεπτικό χαρακτήρα, Αλήθεια σημαίνει διαρκής αμφισβήτηση και κριτική. Και, για να θυμηθούμε τον Μαρξ “η κριτική δεν είναι νυστέρι, είναι όπλο. Το βασικό συναίσθημα που την εμπνέει είναι η αγανάκτηση. Ο βασικός της στόχος είναι η καταγγελία και κάνει το αίσχος ακόμη πιο ατιμωτικό, δημοσιοποιώντας το.

Συνεπώς, η αλήθεια αποτελεί θανάσιμη απειλή για την εξουσία και η εξουσία διαρκή απειλή για την αλήθεια.