3ο – Πώς διαδίδεται η γνώση (τής άγνοιας) για το έργο τού Ράιχ

Γράφει

Ο Χρήστος Μουσουλιώτης

Είναι σαφές για όποιον γνωρίζει τις ανακαλύψεις τού Ράιχ ότι τα σχόλια που ακολουθούν για το έργο του είναι μια ακόμα παράθεση απίστευτων ανακριβειών και άγνοιας. Δυστυχώς είναι γραμμένα από τον ψυχίατρο Αθανάσιο Αλεξανδρίδη και δημοσιευμένα στο σχετικό αφιέρωμα τής «Ελευθεροτυπίας» με αφορμή τα 100 χρόνια από τη γέννηση τού Ράιχ, το 1997.

Θα ακολουθήσει η δημοσίευση των απόψεων τού Βασίλη Ραφαηλίδη και τού δημοσιογράφου Γιώργου Βιδάλη. Ο δεύτερος ασχολήθηκε με την οργάνωση τού αφιερώματος και έγραψε σχετικό κείμενο.

Μετά από τη δημοσίευση των τεσσάρων απόψεων δεν έχω σκοπό να τις σχολιάσω συνοπτικά. Ωστόσο, για να γίνει κατορθωτή η σύγκριση των ιδεών τους με τις ανακαλύψεις τού Ράιχ θα προσπαθήσω να παρουσιάσω το έργο του, όπως και τις γενικότερες επιδράσεις του στο κοινωνικό γίγνεσθαι, αλλά και το κοινωνικό πλαίσιο μέσα στο οποίο πραγματοποιήθηκε, ελπίζοντας ότι θα γίνει κατανοητό το γεγονός, πως ακόμα και απόψεις ατόμων που πρόσκεινται λίγο ή πολύ ευνοϊκά προς το έργο τού Ράιχ προκαλούν σημαντική διαστρέβλωση στην κατανόηση αυτού τού μεγαλοφυούς επιστήμονα που συκοφαντήθηκε περισσότερο από κάθε άλλον στον πλανήτη Γη. 

Ως μια μικρή εισαγωγή στα σχόλιά μου είναι χρήσιμο να αναφερθεί ότι η προηγούμενη άποψη τού ψυχιάτρου Κλεάνθη Γρίβα με τίτλο: «2ο – Πώς διαδίδεται η γνώση (τής άγνοιας) για το έργο τού Ράιχ» είναι κατά πολύ περισσότερο ολοκληρωμένη, από αυτήν τού κ. Αλεξανδρίδη. Ταυτόχρονα ο κ. Γρίβας με έμμεσο τρόπο αποκαλύπτει ότι έχει μελετήσει συστηματικά τουλάχιστον ένα μέρος των ανακαλύψεων τού Ράιχ. Αντίθετα ο κ. Αλεξανδρίδης αναδεικνύει μια σχεδόν απόλυτη άγνοια για το ζήτημα που τολμά να σχολιάσει, ενώ ταυτόχρονα δίνει την εντύπωση ότι οι κρίσεις του δεν αφορούν τον επιστήμονα που αξιολογεί αλλά κάποιον άλλο!

Ο κ. Αλεξανδρίδης δηλώνει ότι ο Ράιχ ισχυρίστηκε πως η ικανοποίηση των ερωτικών ενορμήσεων σε παιδιά και εφήβους δημιουργεί υγιή άτομα. Αυτός ο ισχυρισμός απέχει πολύ από τις ανακαλύψεις τού Ράιχ. Δυστυχώς δεν είναι οργονομική γνώση αυτά τα τσιτάτα, αλλά περιλήψεις άγνοιας.

Σύμφωνα με την οργονομία η υγεία στο άτομο είναι άθροισμα τού τρόπου που θα γεννηθεί, θα θηλάσει, θα γίνει αποδεκτό ή όχι από τη μητέρα και στη συνέχεια από τον πατέρα, θα υποστεί ή όχι καταναγκαστικές εκπαιδεύσεις όπως π.χ. αγωγή τουαλέτας, θα είναι ενοχικοί ή όχι οι γονείς του για τη σεξουαλικότητα τη δική τους και των άλλων και πολλοί άλλοι παράγοντες ώστε να μην αναπτυχθεί θωράκιση στα πρώιμα χρόνια τής ζωής.
Η απαστράπτουσα άγνοια τού κ. Αλεξανδρίδη αναδεικνύεται και από το γεγονός ότι δεν δείχνει να έχει κατανοήσει πως καμία εκπλήρωση των ερωτικών ενορμήσεων παιδιών και εφήβων δεν είναι δυνατό να τα φέρει σε κατάσταση υγείας εάν ήδη έχει αναπτυχθεί θωράκιση. Η απόλυτη ελευθεριότητα των σημερινών εφήβων που έχουν μετατρέψει την (ερωτική) σεξουαλική ένωση σε αδιάκοπη σεξουαλική γυμναστική και ξεπέτα μιας βραδιάς, δεν τους δίνει καλύτερη ποιότητα ζωής αλλά τους κάνει να είναι απολύτως δυστυχισμένοι.
Προπαθώντας να καλύψει την άγνοιά του μπλέκεται ο ίδιος (αναρωτιέμαι εάν είναι ενήμερος γι΄αυτήν) και ταυτόχρονα μπερδεύει τον αναγνώστη με σουρεαλιστικές ψυχαναλυτικές ένοιες οι οποίες δεν αποδίδουν ούτε κατ΄ελάχιστο το τι πραγματικά ανακάλυψε ο Βίλχελμ Ράιχ, αλλά δυσφημούν το έργο του και καταφέρνουν να πείσουν ότι ο εν λόγω ψυχίατρος έχει χτίσει ένα Σύμπαν δικών του ερμηνειών για την επιστήμη που ίδρυσε ο Ράιχ, την οργονομία.
Το κερασάκι στην τούρτα τής άγνοιάς του είναι ο ισχυρισμός ότι στο έργο τού Ράιχ υπάρχει «μια ακραία θέση ελευθεριότητας». Θα αναφέρω εδώ στον κ. Αλεξανδρίδη ότι ο Ράιχ ήταν ο πρώτος επιστήμονας – ψυχίατρος που πρότεινε από το 1929 την απαγόρευση τής πορνογραφίας.(*)
Γράφει γι΄αυτό το θέμα στο βιβλίο του «Η λειτουργία τού οργασμού», (μετάφραση Theodore Wolfe, M.D., 1968):
«Συνιστά ζήτημα κεφαλαιώδους σημασίας η αντικατάσταση του σεξουαλικού χάους, της πορνείας, των πορνογραφικών περιοδικών και της σεξουαλικής εκμετάλλευσης με τη φυσική ευτυχία στον έρωτα, που θα πρέπει να είναι προστατευμένη από την κοινωνία». 
Παραθέτω με το ίδιο νόημα τα λόγια τού Βίλχελμ Ράιχ παρμένα από το «Άκου ανθρωπάκο»:

“Ένας ανερχόμενος ηγέτης ήταν εξαιρετικά ενθουσιασμένος για τη σεξ-οικονομία, όπως ήταν ενθουσιασμένος και για τη δικτατορία τού προλεταριάτου. Με βρήκε μια στιγμή και μου είπε: “Είσαι έξοχος. Ο Καρλ Μαρξ δίδαξε τους ανθρώπους πώς να απελευθερωθούν οικονομικά. Εσύ τους δίδαξες πώς να απελευθερωθούν σεξουαλικά. Τους είπες ‘ξαμοληθείτε κι αρχίστε να γαμάτε’”.
Το μυαλό σου ανθρωπάκο διαστρεβλώνει κάθε ιδέα. Στη ζωή σου το ερωτικό αγκάλιασμα έχει γίνει μια πορνογραφική στάση. Δεν μπορείς καν να αντιληφθείς για τι πράγμα μιλάω. Γι’ αυτό το λόγο βυθίζεσαι συνεχώς στο βούρκο”.
Προσθέτω εδώ ότι η κατάσταση με τις συκοφαντίες ή τη δυσφήμηση γίνεται αφόρητη όταν πρόκειται για απόψεις που δημοσιεύονται σε πανεπιστημιακά εγχειρίδια (θα τις δημοσιεύσω στη συνέχεια και αυτές) οι οποίες υποτίθεται ότι αποτελούν το πρότυπο τής ακαδημαϊκής αντικειμενικότητας, ενώ στην ουσία είναι φριχτοί λίβελοι γραμμένοι από άτομα που όταν τις έγραφαν θα πρέπει να βρίσκονταν σε κατάσταση εκτός φρηνών, ήταν δηλαδή παράφρονες, με την έννοια τής αρχαίας λέξης «φρην» που είναι μυαλό, λογική.

Το κείμενο που ακολουθεί δημοσιεύθηκε  το Σάββατο 29 Μαρτίου τού 1997  στη σελίδα 27 τής «Ελευθεροτυπίας».

Ακραία ελευθεριότητα με επιστημονικά κενά

Σύμφωνα με τον Β. Ράιχ η ικανοποίηση των ερωτικών ενορμήσεων κατά την παιδική και την εφηβική ηλικία μέσω πράξεων αποτελεί παράγοντα δημιουργία υγιών και ελεύθερων προσωπικοτήτων. Η απαγόρευση δημιουργεί νευρώσεις και παθολογικές προσωπικότητες.

Ως πράξεις εννοεί για τα παιδιά τον αυνανισμό και τα “σεξουαλικά παιχνίδια” μεταξύ συνομηλίκων, ενώ για τους εφήβους την ολοκληρωμένη πρακτική.

Η στάση πηγάζει από μια ακραία θέση “ελευθεριότητας’ η οποία αναπτύχθηκε, ίσως, ως αντιστάθμισμα στον πουριτανισμό τής μικροαστικής γερμανικής οικογένειας του μεσοπολέμου, που αποτέλεσε το στόχο των μελετών του και τής ιδεολογίας τής οποίος αποτέλεσε ο ίδιος στόχο.

Κάτω από την πίεση, λοιπόν, τής Ιστορίας, οι θεωρήσεις του είναι περισσότερο ιδεολογικές και εμφανίζουν αρκετά επιστημονικά κενά, τόσο στο ψυχαναλυτικό όσο και στο κοινωνιολογικό επίπεδο.

Αν η πουριτανική θέση εκφράζεται με τη φράση “εγώ”, ο εξουσιαστής πατέρας-κράτος- θεός δεν επιθυμώ να επιθυμείς την πραγμάτωση των ορμών σου”, και η ελευθεριάζουσα με τη φράση “εγώ, ο επιτρέπων πατέρας-φύση-ιδεολογία, επιθυμώ να επιθυμείς την πραγμάτωση των ορμών σου», ίσως και οι δύο συγκλίνουν στο φαινόμενο τής αλλοτρίωσης, γιατί το άτομο καλείται να συμμορφωθεί με την επιθυμία τού Άλλου. Η ελευθερία πηγάζει από άλλη συνθήκη: το άτομο ανακαλύπτει αυτόν που επιθυμεί ως Άλλον στην επιθυμία τού οποίου θα ανταποκριθεί.

Συνοπτικά, αν συγκέντρωνα κάποια ασθενή σημεία τού Β. Ράιχ: υπερτίμησε την αξία τής πράξης, υποτίμησε τη σημασία τής λέξης, τής φαντασίωσης, τής ιεροτελεστίας, τής θεατρικότητας τής καθημερινής μας ζωής, τής συνθετότητας και τής αποτελεσματικότητας που έχουν οι συμβολικές διαδικασίες μέσα στο άτομο και την κοινωνία. Η βιαιότητα των θέσεών του χρωματίσθηκε από τη βιαιότητα τής εποχής του (μεσοπόλεμος, Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος, Ψυχρός Πόλεμος).

Το έργο του παραμένει επίκαιρο τόσο λόγω τού αιτήματος τής ελευθερίας το οποίο υποστηρίζει όσο και για τα λάθη τα οποία εμπεριέχει και τα οποία οφείλουμε να τα μελετήσουμε για να προχωρήσουμε προς την ελευθερία.

__________

Οι ερωτήσεις που έγιναν εκ μέρους τής «Ελευθεροτυπίας»:

* Υπάρχει σήμερα σεξουαλική καταπίεση, σεξουαλική πείνα; Μπορούμε να μιλάμε για ερωτική πληρότητα όταν τα αρχαιότερο επάγγελμα τού κόσμου είναι ακλόνητο, όταν η πορνογραφία (έντυπη, κινηματογραφική, τηλεοπτική έως… ίντερνετ) είναι πανταχού παρούσα;

* Πώς θα σχολιάζατε τις εξής τρεις φράσεις τού Ράιχ:

1 Η “υποχρεωτική ηθική και η παθολογική σεξουαλικότητα πηγαίνουν χέρι με χέρι”.

2 “Στην αγάπη τής ελευθερίας πρέπει να προστεθεί και η υπεύθυνη ικανότητα για την ελευθερία”.

3 Η εξουσία και η αλήθεια αλληλοαναιρούνται”;

__________

Οι απαντήσεις από τον κ. Αλεξανδρίδη:

* Το ερώτημα τής “ερωτικής πληρότητας” όταν συνδέεται με κοινωνικά μεγέθη όπως πορνεία, πορνογραφία, δείχνει τη μεγάλη σύγχυση που έχουν προκαλέσει οι θεωρητικές στάσεις τύπου Β. Ράιχ, που συγχέουν εξωτερική αντικειμενική συνθήκη και υποκειμενικό βίωμα τού ατόμου. Απαντώντας προκλητικά, για να δείξω την αποδέσμευση εσωτερικού βιώματος και εξωτερικής συνθήκης, θα έλεγα: Ναι, μπορεί κανείς να νιώσει πληρότητα σε συνθήκες αγοραίου έρωτα. (πόσοι αμοιβαίου έρωτες δεν πάσχουν από το κενό τής πλήρωσής τους!).

1 Η προσαρμογή, ήπια ή καταναγκαστική, σε ένα σύστημα ηθικής αποτελεί αναγκαία, αλλά όχι και ικανή συνθήκη για την ανάπτυξη παθολογικής σεξουαλικότητας.

2 Ψυχολογικά, “ικανότητα για ελευθερία” σημαίνει τη συνεχή επερώτηση τού ατόμου ως προς το νήμα των ψυχικών του κινήσεων. Η “ελευθερία” λοιπόν γίνεται ταυτόσημο τής “αυτογνωσίας” και τής “γνώσης τού κόσμου». Η διαδικασία συντηρείται μόνο από τους ανθρώπους που την ερωτεύονται.

3 Η φράση είναι σωστή: η αλήθεια αποτελεί ανοιχτό σύστημα γνώσης. Η εξουσία κλειστό.

 

————————

(*) «Η σεξουαλική επανάσταση» τού Βίλχελμ Ράιχ, εκδόσεις Ράππα, σελ. 420.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s